14 marca 2020 r. wesz\u0142o w \u017cycie Rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia ograniczaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi handel w centrach handlowych z uwagi na epidemi\u0119 koronawirusa. Czy wszystkie centra zosta\u0142y nim obj\u0119te? Kto musi zamkn\u0105\u0107 sklep, a kto mo\u017ce nadal prowadzi\u0107 handel? Czy za czas trwania ogranicze\u0144 nale\u017cy si\u0119 czynsz najmu? Co z pracownikami sklepu? Na te pytania odpowiada mec. Joanna Domo\u0144 \u2013 Kulas z kancelarii prawnej Causa Finita.<\/p>\n\n\n\n
Nie. Zgodnie z \u00a75 ust\u0119p 2 Rozporz\u0105dzenia czasowe ograniczenie handlu detalicznego obejmuje obiekty handlowe o powierzchni sprzeda\u017cy powy\u017cej 2.000 metr\u00f3w kwadratowych. Mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno sklepy wolnostoj\u0105ce, jak i centra czy parki handlowe. W przypadku tych dw\u00f3ch ostatnich kategorii, powierzchni\u0119 sprzeda\u017cy sumuje si\u0119 z powierzchni poszczeg\u00f3lnych lokali a tak\u017ce poszczeg\u00f3lnych budynk\u00f3w, je\u017celi tworz\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 techniczno – u\u017cytkow\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Nie. Ograniczenie wprowadzono po to, by ludzie nie gromadzili si\u0119 w takich miejscach jak centra handlowe. St\u0105d kategoryczne brzmienie przepis\u00f3w rozporz\u0105dzenia, m\u00f3wi\u0105ce o ca\u0142kowitym zakazie prowadzenia wymienionych w nim dzia\u0142alno\u015bci (\u00a76 ust\u0119p 2 Rozporz\u0105dzenia).<\/p>\n\n\n\n
Ograniczenia dotycz\u0105 najemc\u00f3w powierzchni handlowej, kt\u00f3rych przewa\u017caj\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 polega na handlu:
– wyrobami tekstylnymi,
– wyrobami odzie\u017cowymi,
– obuwiem i wyrobami sk\u00f3rzanymi,
– meblami i sprz\u0119tem o\u015bwietleniowym,
– sprz\u0119tem radiowo-telewizyjnym lub sprz\u0119tem gospodarstwa domowego
artyku\u0142ami pi\u015bmiennymi i ksi\u0119garskimi; <\/p>\n\n\n\n
Rozporz\u0105dzenie wymaga tak\u017ce zamkni\u0119cia restauracji, bar\u00f3w, klub\u00f3w tanecznych, basen\u00f3w, si\u0142owni, klub\u00f3w fitness oraz kin.
Co ciekawe, ograniczenia powy\u017csze nie dotycz\u0105 salon\u00f3w jubilerskich, sklep\u00f3w z zabawkami dla dzieci oraz salon\u00f3w optycznych. Nale\u017cy to jednak potraktowa\u0107 jako niedopatrzenie. <\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c adresatem ogranicze\u0144 w handlu s\u0105 najemcy powierzchni handlowej, kodeks cywilny nie zawiera co do zasady mo\u017cliwo\u015bci uchylenia si\u0119 przez nich od czynszu, i to nawet pomimo koronawirusa. Wynajmuj\u0105cy mog\u0105 wi\u0119c o\u015bwiadczy\u0107, \u017ce oto udost\u0119pniaj\u0105 najemcom lokale, a to, \u017ce Rz\u0105d nie pozwala im ich otworzy\u0107, to ju\u017c nie ich zmartwienie.
Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce nie wyst\u0119puje tutaj tak zwana \u201eniezawiniona niemo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bwiadczenia\u201d (art. 495 K.c.), kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby obydwu stronom uchylenie si\u0119 od wzajemnych obowi\u0105zk\u00f3w z powodu nadzwyczajnych okoliczno\u015bci. Innymi s\u0142owy, rz\u0105dowy zakaz obiektywnie nie przeszkadza wynajmuj\u0105cemu spe\u0142ni\u0107 jego \u015bwiadczenia, czyli wyda\u0107 najemcy lokalu, ani najemcy – zap\u0142aci\u0107 czynszu. Spe\u0142nienie\u00a0\u015bwiadczenia przez najemc\u0119 mo\u017ce by\u0107 jedynie – z powodu\u00a0narzuconych ogranicze\u0144\u00a0– znacznie utrudnione.<\/p>\n\n\n\n
Niemniej, ryzyko to, zgodnie z prawem,\u00a0obci\u0105\u017ca najemc\u0119.\u00a0Kodeks cywilny nie przewiduje w tym wypadku tak zwanej\u00a0ma\u0142ej\u00a0klauzuli: „rebus sic stantibus\u201d, upowa\u017cniaj\u0105cej\u00a0najemc\u0119 do \u017c\u0105dania obni\u017cenia czynszu, je\u017celi z obiektywnych powod\u00f3w nie mo\u017ce on czerpa\u0107 po\u017cytk\u00f3w z rzeczy – tak, jak to ma na przyk\u0142ad miejsce w przypadku umowy dzier\u017cawy – art. 700 K.c.\u00a0
Szcz\u0119\u015bliwie jednak dla najemc\u00f3w, wiele standardowych projekt\u00f3w um\u00f3w najmu lokali w centrach handlowych zosta\u0142o do naszego kraju \u201eprzywiezionych\u201d przez prawnik\u00f3w zza granicy. Tam za\u015b ch\u0119tnie wpisuje si\u0119 do um\u00f3w najmu okoliczno\u015bci tak zwanej \u201esi\u0142y wy\u017cszej\u201d, kt\u00f3re zwalniaj\u0105 strony z obowi\u0105zk\u00f3w umownych w razie wyst\u0105pienia niezale\u017cnych od nich okoliczno\u015bci. Umowy te zosta\u0142y w konsekwencji \u201ez dobrodziejstwem inwentarza\u201d wdro\u017cone w wielu centrach handlowych w Polsce. Wielu najemc\u00f3w mo\u017ce teraz \u017c\u0105da\u0107 na ich podstawie zwolnienia z czynszu za czas trwania ogranicze\u0144 w handlu.\u00a0Trzeba jednak wcze\u015bniej\u00a0sprawdzi\u0107, co konkretnie m\u00f3wi na ten temat dana umowa najmu.<\/p>\n\n\n\n
Na koniec kolejna ciekawostka: zakaz, o kt\u00f3rym tutaj mowa, kierowany jest do najemc\u00f3w powierzchni handlowej. Nie obejmuje wi\u0119c sprzeda\u017cy w sklepach w\u0142asnych (tzn. takich, kt\u00f3rych sieci s\u0105 w\u0142a\u015bcicielami, a nie najemcami).<\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017cna wysy\u0142a\u0107 pracownik\u00f3w na przymusowy urlop. Mo\u017cna natomiast proponowa\u0107 pracownikom, aby wykorzystali urlop wypoczynkowy. Ch\u0119tnym nie mo\u017cna te\u017c odm\u00f3wi\u0107 wzi\u0119cia urlopu bezp\u0142atnego. Konieczno\u015b\u0107 zamkni\u0119cia sklepu z uwagi na fakt ograniczenia w handlu powinna by\u0107 traktowana jako przerwa w wykonywaniu pracy z przyczyn niezale\u017cnych od pracownika. Jest to sytuacja zbli\u017cona do przestoju i wymaga analogicznego post\u0119powania. Pracownikowi trzeba zatem za okres zamkni\u0119cia sklepu zap\u0142aci\u0107 tak zwane \u201ewynagrodzenie przestojowe\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
14 marca 2020 r. wesz\u0142o w \u017cycie Rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia ograniczaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi handel w centrach handlowych z uwagi na epidemi\u0119 koronawirusa. Czy wszystkie centra zosta\u0142y nim obj\u0119te? Kto musi zamkn\u0105\u0107 sklep, a kto mo\u017ce nadal prowadzi\u0107 handel? Czy za czas trwania ogranicze\u0144 nale\u017cy si\u0119 czynsz najmu? Co z pracownikami sklepu? Na te pytania odpowiada […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3197,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[205],"tags":[500,496,497,489,495,332,499],"class_list":["post-3196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-praca-w-regionie","tag-czasowe-ograniczenie-handlu-detalicznego","tag-epidemia-koronawisrusa","tag-joanna-domon","tag-koronawirus","tag-pandemia","tag-rynek-pracy","tag-zakaz-zgromadzan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3196"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3199,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3196\/revisions\/3199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/praca.nowiny.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}