Pracownicy mogą negocjować lepsze warunki pracy, pracodawcy powinni dbać o poczucie bezpieczeństwa zatrudnionych – takie wnioski nasuwają się po analizie trendów.
Zebrane przez Instytut Badawczy Randstad dane sugerują, że dołek na rynku pracy spowodowany pandemią mamy za sobą. W wielu regionach kraju sytuacja stabilizuje się, a wracają nawet zjawiska znane sprzed pandemii – niedobór kandydatów, szczególnie w przypadku stanowisk technicznych oraz wysoko wyspecjalizowanych. Region górnośląski wyróżnia się zresztą na tym tle. Nie zmienia to jednak faktu, że koronawirus pozostawił po sobie trwałe ślady. O czym w tym kontekście powinni pamiętać pracodawcy i pracownicy?
Strach przed recesją i zwolnieniem
W czasie pandemii – a zwłaszcza w miesiącach objętych restrykcjami sanitarnymi – obserwowaliśmy wyraźne obniżenie nastrojów wśród pracowników i pracodawców. Widać to było wyraźnie w przypadku jednego z sektorów dominujących w regionie górnośląskim – branży motoryzacyjnej. W pierwszej kolejności dały o sobie znać trudności z przerwanymi dostawami podzespołów z Azji, w drugiej – kolejne etapy utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstw, związane już bezpośrednio z pandemią. Ale ta sytuacja niepewności dotknęła znacznie większej liczby sektorów w regionie.
Mówiąc wprost: generalnie przedsiębiorcy spodziewali się recesji i nie najlepiej oceniali kondycję finansową firm. W związku z tym mrozili podwyżki i plany rekrutacyjne lub – w gorszych wypadkach – planowali obniżki wynagrodzeń oraz zwolnienia. Żeby uzmysłowić sobie ówczesne nastroje warto pamiętać, że niemal 4 na 10 pracodawców w 2020 roku przewidywało zwolnienie do 20 proc. załogi.
Podobny pesymizm dało się zauważyć wśród pracowników. Jedna czwarta pracowników obawiała się zwolnień, ponad 40 proc. obniżek wynagrodzeń i aż 16 proc. zamknięcia przedsiębiorstwa. Obawy przed zwolnieniem najczęściej dotyczyły osób zatrudnionych w oparciu o umowy o pracę na czas określony, a strach przed zamknięciem firmy najczęściej towarzyszył osobom na umowach cywilnoprawnych. Do rekordowo niskiego poziomu spadł też odsetek osób dobrze oceniających swoje szanse na znalezienie pracy w razie zwolnienia.
Nie wszystkie branże odczuły pandemiczne obostrzenia tak samo. Najbardziej dotknięte nimi zostały gastronomia, hotelarstwo, usługi i handel detaliczny, czyli te branże, które wymagały bezpośredniego kontaktu z klientem. Zyskały – i to pomimo początkowych obaw – sektor logistyczny i magazynowy, także obecny w regionie. Branża ta zawdzięcza swoje zyski gwałtownemu wzrostowi popularności zakupów przez internet w czasie pandemii.
Brak rotacji na rynku pracy
Pomimo wyraźnego spadku optymizmu w czasie pandemii, zniesieniu obostrzeń udało się odwrócić ten trend. Jednak jak pokazują dane z ostatnich badań Instytutu Badawczego Randstad, powrót do normalności nie był powrotem w pełni do sytuacji sprzed koronawirusa. Z jednej strony bowiem obserwujemy rekordowo ambitne plany rekrutacyjne wśród pracodawców – i to nie tylko w branżach, które pandemia potraktowała łagodnie. Z drugiej strony jednak planom tym nie odpowiada chęć zmiany pracy ze strony pracowników.
Wśród tych, którzy jednak rozważali zmianę pracy, tradycyjnie najistotniejsze czynniki motywujące do zmiany miejsca pracy, takie jak zarobki czy atrakcyjniejsza forma zatrudnienia traciły na znaczeniu. Zyskiwało natomiast poczucie, że w obecnym miejscu pracowało się wystarczająco długo, aby nadszedł czas na zmianę.
Pandemia i wywołane nią obawy utraty pracy spowodowały, że pracownicy docenili jednocześnie stabilność zatrudnienia. Wydaje się też, że lepsza sytuacja gospodarcza spowodowała, że pracownicy zaczęli rozliczać pracodawców z tego, w jaki sposób zachowywali się podczas pandemii – lojalnością nagradzając tych, którzy w trudnym momencie wykazali troskę o swoją załogę.
Wnioski dla pracodawców i pracowników
Jakie wnioski nasuwają się po analizie tych trendów? Obniżona rotacja na rynku pracy to sygnał, że pracodawcy mogą spodziewać się rosnącej konkurencji o pracowników, a co za tym idzie rosnącej presji płacowej. Przedsiębiorcy powinni przy tym pamiętać, że czynniki pozapłacowe również grają istotną rolę. Atmosfera w pracy, forma zatrudnienia czy benefity mają znaczenie. Te ostatnie powinny być jednak odpowiednio dopasowane do konkretnych potrzeb pracowników. Nie ma nic gorszego niż benefit, z którego zatrudniony nigdy nie będzie miał okazji skorzystać, np. karnet do sieci kinowej, która w ogóle nie jest obecna w regionie.
Ważnym elementem polityki zatrudnienia staje się też zapewnienie pracownikom poczucia bezpieczeństwa. Aby to osiągnąć istotne są przejrzysta komunikacja i jasne informowanie o planach. Tym bardziej, że sytuacja gospodarcza wciąż jest niepewna. Pracodawcy powinni też pamiętać, że w razie konieczności podejmowania trudnych decyzji, z punktu widzenia pracowników pomoc w znalezieniu nowej pracy może okazać się niezwykle istotna, ale też doceniona.
Dla pracowników z kolei to może być dobry moment na negocjacje warunków pracy. Nie zawsze wydrenowane przez COVID-19 budżety przedsiębiorstw będą w stanie udźwignąć presję płacową, ale zmiany w formie zatrudnienia, bardziej korzystne benefity lub elastyczne godziny pracy mogą być już łatwiejsze do zaakceptowania.
Autor: Mateusz Żydek, Randstad
Materiał pochodzi z darmowego raportu „TOP20 najbardziej poszukiwanych specjalistów w regionie”
KLIKNIJ ABY POBRAĆ
